क देखि म सम्म

उच्चारण अनुसार क देखि म सम्मका बर्णहरुलाई ५ तह र ५ हारमा मिलाएर राखिन्छ।

नेपालीमा एउटै तह र हारका बर्णहरु साटफेर भएर नयाँ शब्द पनि बन्दछ।

क/ख/ग

कोप्नु/खोप्नु/घोप्नु

क/ख

कुर्कुच्चा/[खुर खुट्टा]

कैलो/खैरो

ग/घ

सँगाल्नु/[सङ्घाल्नु]

ध/न

पिँध्नु/पिन्नु

च/ट

कचौरा/कटौरा

च/प

कोच्नु/कोप्नु

घोच्नु/घोप्नु

ब ब बाँ

ब ब बाँ, बुबु दे।

कसलाई?

नानीलाई।

केमा?

बटेमा। धेरै दे धेरै दे।

बट्टामा बटुल्नु

बट्टा र कचौरा

पटुका	पट्का
पिरुका	पिर्का
बटुका	[बट्का]→बट्टा

छोरी मकै भईंभरि छर्नी, म बट्टामा (बटुकामा) बटुल्नी। आज बिहानपुरीको हाम्रो काम।

'बटुल्नु', क्रियाको माउ 'बटुका' हो।

नेपाली बृहत् शब्दकोश, दशौँ संस्करण अनुसारको शब्दार्थ -

बटुल्नुको तेस्रो अर्थ "थुप्य्राउनु" होइन "थुप्ऱ्याउनु" हुन्छ।

थप सामग्री -

    बटुलबाटुल

    बटे

हुस्सु

Gallup Park, Ann Arbor

हुस्सु

कुहिरो

तुवाँलो←[धुवाँलो]

बादल

'र'का किसिम

र
रमिता, भिर, रातो, भिरालो, रित्तो, भरी, रेखा, रुमाल, रैमट्ट, चटारो, भरौटे 



ऱ्याल, गऱ्यौं, पऱ्याछ (परेको छ) 

काँक्रो, घिच्रो, पुच्छ्रे, राष्ट्र, इन्द्रायणी, भित्र, भ्रम, हाम्रो, खस्रो, बाह्र

नेपाली ताम्रपत्र

Proposed Symbol of Nepali Rupee

Design Rationale

The proposed symbol is derived from one of the two forms of “Ra” in the Devanagari script that can technically be used to write rupaiyan.

It also closely corresponds to the letter “Ra” in the Prachalit script, an indigenous and historically significant Nepalese writing system.

Visually, the symbol closely resembles the Devanagari “Na (न)”, as in the words Nepal (नेपाल) and Nepali (नेपाली).

The inclusion of horizontal strokes is a feature common to many international currency symbols, suggesting potential alignment with global monetary design practices.

The design prioritizes structural simplicity, enabling ease of reproduction in both digital and print media.

Further Readings:

1. Suraj Sejuwal; Missing Symbol for Rupee. The Kathmandu Post, Aug. 13, 2025.
2. Bhanu Kandel; Time of a Currency Symbol: Matter of National Identity. Jan. 01, 2020.

सरगम

[सा रे ग म]→सरगम

Staff notation created by ChatGpt

बाह्रसत्ताइस (१२-२७)

आजको दिनमा ज्योतिष शास्त्रलाई पूर्ण बिज्ञान मानिदैन। तर नेपाली समाजमा यो विज्ञानको रुपमा धेरै समयसम्म रहिरह्यो। त्यसैले त ज्ञान र चाख भएकाहरुको माँझमा, ज्योतिष शास्त्र चर्चा परिचर्चाको विषय बनेको देखिन्छ। तर सामान्य दैनिक जीवनमा यस शास्त्रको खासै प्रभाव नदेखिने हुनाले सर्वसाधारण मानिसहरुले यस्ता १२ राशी र २७ नछत्रका कुराहरुलाई अनावश्यक र अनउत्पादनशील गफका रुपमा बुझेको देखिन्छ।

नेपाली बृहत् शब्दकोश, दशौँ संस्करण अनुसारको शब्दार्थ -

सन्दर्भ सामग्री:
रामप्रसाद धिताल; बिर्सिइन लागेको वेदाङ्ग ज्योतिष। युवामञ्च

खपटे कीरा

~चा

करकाप	कुनाकाप्चा
खोला	खोल्छा [खोल्चा?]
ताला	ताल्चा